wat is systemisch werken

Wat is systemisch werken?

Wat is systemisch werken?

Systemisch werken gaat ervan uit dat iedereen wordt beïnvloed door de systemen waarvan hij of zij deel uitmaakt. Je eigen familie is zo’n systeem, maar ook de organisatie waarbinnen je werkt, een vereniging, een team of je sociale omgeving of relaties. Wat er in zo’n systeem allemaal gebeurt en de plaats die jij erin inneemt, bepalen (vaak onbewust) wat je doet, hoe je het doet en waarom je dit zo doet.

Systemisch werken is een manier om inzicht te krijgen in jouw eigen plek in een systeem, welk systeem dan ook, en je verhouding met de anderen in dat systeem. Je kunt ervaren waar belemmeringen zitten en waarom je steeds opnieuw vervalt in bepaald gedrag dat je belemmert in je ontwikkeling en groei. Systemisch werken kan leiden tot inzicht, acceptatie en een sleutel tot oplossingen. Systemisch werk gaat uit van bepaalde “opstellingen”. Een opstelling is een ruimtelijke weergave van een bepaald systeem(familie, relatie, organisatie etc. etc).. Het doel van een opstelling is om symptomen en onbewuste dynamieken te ervaren en inzichtelijk te krijgen. Een Opstelling werkt met  zgn. “representanten”. Dit zijn mensen of voorwerpen die personen of abstracte begrippen representeren. Deze representanten krijgen een plek in de ruimte en de opstelling komt tot leven doordat de representanten informatie verschaffen over gevoelens en gedachten en de eventuele drang om te bewegen. Vanuit symptomen op het persoonlijk vlak (bijvoorbeeld angsten, doelen niet halen, relatieproblemen, etc.) wordt de onderliggende dynamiek in het systeem zichtbaar. Door herkenning van de dynamiek is verandering mogelijk, waardoor de energie weer kan stromen. Mensen komen weer in hun kracht en het systeem kan herstellen door een gezonde plek voor alle leden te vinden.

Er zijn 3 basisprincipes in systemen werkzaam zijn:
1. BINDING. Iedereen heeft recht op een plek in het systeem
2. VOLGORDE. Alle plekken staan in een rangorde ten opzichte van elkaar.
3. GEVEN EN NEMEN. Geven en nemen dienen evenredig in balans te zijn

Als door welke omstandigheden dan ook 1 van de basisprincipes binnen het systeem of in de context verstoord raakt, ontstaan er dynamieken. Vanuit deze dynamieken wordt een nieuw evenwicht binnen het systeem nagestreefd waardoor de huidige situatie ontstaat en blijft bestaan.

 Voorbeelden van dynamieken zijn:

·        Een “last” voor een ander dragen binnen het systeem
·        Iemand volgen die binnen het systeem is buitengesloten of niet erkend
·        Iemand gaat van zijn plek(volgorde wordt verstoord)
·        Iemand identificeert zich met een ideaal, iemand of een concept

Vanuit deze dynamieken ontstaan symptomen waarmee we in het dagelijkse leven worden geconfronteerd. Voorbeelden van symptomen zijn:

      ·       Fysieke ongemakken
·       Vervormingen van jouw perceptie
·       Angstig zijn
·       Gebrek aan ondernemerschap
·       Doelen niet halen
·       Niet weten wat je wilt
·       Onzekerheid
·       Niet productief zijn
·       Onduidelijke lichamelijke klachten
·       Onrust
·       Extreem verantwoordelijkheidsgevoel

Deze symptomen kom je misschien wel dagelijks tegen in verschillende contexten zoals relatie, sport, werk, vrienden, gezin, etc. Vanuit de symptomen komen met behulp van een opstelling de onderliggende dynamieken aan het licht. Door het beeld dat een opstelling zichtbaar maakt en de energetische werking binnen dat veld kan het systeem ontspannen. Wanneer het systeem weer in overeenstemming met de basisprincipes (wetten) komt, dan gaat de energie weer stromen en kan men de gewenste verandering doorvoeren.

Systemisch werken kan effectief worden ingezet bij re-integratietrajecten. Toepasbaar bij vele mentale problematiek en beperkingen. Soms ook bij fysieke belemmeringen waarbij de oorzaak mogelijk in de psyche ligt.

 Schrijver:  Joost Thieme – Re-integratiecoach bij Werkflow