Wat werkt om mensen te motiveren?

Wat werkt om mensen te motiveren?

Volgens de zelfdeterminatietheorie (ZDT) komen mensen in actie omdat ze dat willen of moeten:

Autonome motivatie (willen)

Wanneer je iets doet omdat je het zelf wilt, is je motivatie autonoom. Je doet iets zonder enige vorm van druk of dwang, omdat je het leuk, zinvol of belangrijk vindt. Intrinsieke motivatie is de bekendste vorm van autonome motivatie. Je doet dan iets omdat je het leuk vindt om te doen; de beloning ligt in de activiteit zelf.

Gecontroleerde motivatie (moeten)

Bij gecontroleerde motivatie doe je iets omdat het moet, van jezelf of van anderen. Je doet iets om een beloning te krijgen of een straf te voorkomen. Soms zijn het niet anderen die je belonen of straffen maar jijzelf: je bent trots op jezelf of je krijgt een schuldgevoel. Bij gecontroleerde motivatie ervaar je altijd interne of externe druk.

Van deze twee vormen is autonome motivatie de beste, omdat die ontstaat als de drie psychische basisbehoeften zijn vervuld. Bij gecontroleerde motivatie is dat niet zo.

Behoefte aan autonomie

Wanneer we zelf keuzes kunnen maken en bepalen wat we doen is ons gevoel van autonomie groot. Je hoeft daarvoor niet alles zelf te kunnen aansturen. Meebeslissen of keuzemogelijkheden hebben is ook voldoende. Het belangrijkste is het gevoel om zonder druk te kunnen functioneren. Maar ook wanneer je wel taken opgedragen krijgt, wordt je autonomie niet aangetast. Ons gevoel van autonomie is het grootst wanneer we zelf keuzes kunnen maken en zelf kunnen bepalen wat we doen. Het is belangrijk om zonder druk te kunnen functioneren. Wanneer je iets moet doen, bijvoorbeeld als je taken opgedragen krijgt, wordt je autonomie minder aangetast als je die taken zinvol of belangrijk vindt.

Behoefte aan competentie

Iedereen heeft de behoefte om competent te zijn. Daarom geef je de voorkeur aan activiteiten waar je goed in bent of op z’n minst beter in kunt worden. Niemand wil alleen maar onsuccesvol zijn en niets voor elkaar krijgen. Competentie is dan ook een aangeboren behoefte. Het helpt je jezelf te ontwikkelen en aan te passen aan veranderende omstandigheden.

Behoefte aan verbondenheid

Mensen willen op een positieve manier verbonden zijn met anderen; deel uitmaken van een groep als een familie, buurt of een bedrijf. Die – soms onbewuste – behoefte is sterk verweven met ons bestaan. Mensen met te weinig sociale contacten ervaren vaak de negatieve gevolgen van een gebrek aan verbondenheid. Zo zijn ze gevoeliger voor depressies en andere psychische klachten.

Deze drie behoeften zijn dan ook de centrale elementen om motivatie en zelfsturing te vergroten. De basishouding sluit daarbij aan: echtheid, empathie en onvoorwaardelijke acceptatie zorgen voor een gevoel van verbondenheid. Ook laat je met de basishouding zien dat je iemands autonomie erkent; iemands vrijheid om zijn eigen keuzes te maken. Door te sturen op zelfsturing vergroten professionals uiteindelijk de autonomie van klanten.

Bron: www.divosa.nl